محمدعلی بهابادی
فن‌شناسی، آسیب‌شناسی و ارائه‌ی راهکار حفاظت و مرمت تزئینات برج رسکت مازندران
پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر اصفهان (دانشکده‌ی حفاظت و مرمت)، 1388
استاد راهنما: غلامرضا وطن‌خواه
استاد مشاور: حسام اصلانی

چکیده: برج رسکت در فاصله 72 کیلومتری شهرساری، در دشت فریم از توابع بخش دودانگه و در روستائی به نام رسکت قرار دارد و از بناهای قرن پنجم ‌ه‌ـ.ق محسوب می شود. بنای این برج مدور دارای تزئینات آجری است و در بالای بدنه کتیبه‌ای به خط کوفی گلدار و حاشیه‌هایی که به طرز زیبایی گچ بری شده است مشاهده می شود و بالای در کتیبه دیگری از گچ شامل چهار سطر که نصف سطر چهارم به خط پهلوی است به چشم می خورد. بی شک حفظ نمودن این تزئینات و مرمت آن (در صورت نیاز) بدون تهیة طرح امکان پذیر نیست. فن شناسی دقیق هر اثر، آسیب شناسی علمی تر و و در نتیجه ارائة طرح کاملتر را به دنبال دارد. در این تحقیق به مطالعة برج و تزئینات آن پرداخته شده است و در ادامه با مقایسه‌ی تزئینات برج با دیگر بناهای اسلامی همراه با بررسی های لایه ای و دقیق تزئینات بر روی برج، زمان و چگونگی اجرای آنها مورد بررسی قرار  گرفت. این بررسی‌ها نشان دهنده این است که علی‌رغم تفاوت نقوش این امکان وجود دارد که این تزئینات در یک دوره و با فاصله‌ی زمانی کم اجرا شده باشد. بررسی فن شناسی اثر، ساختار گچ و آجر، نوع رنگ‌دانه‌مصرفی و نوع عمل‌آوری گچ را مشخص نموده و نحوه اجرای درجا و با استفاده ازا بزار را نشان می‌دهد. در بخش آسیب‌شناسی به معرفی و توضیح  آسیب‌های وارده بر تزئینات شامل یخ‌بر شدگی، ترک‌ها و شکستگی‌ها، تأثیرات باران، آسیب‌های بیولوژیک ناشی از  حشرات و گلسنگ و آسیب‌های بشری پرداخته شد. در پایان با توجه به نتایج بدست آمده در قسمت‌های پیش،  راهکاری در جهت حفاظت این تزئینات در سه سرفصل عمده‌ی تمیزکاری، تثبیت و فرهنگ سازی ارائه گشت.



نوشته‌های مرتبط: