محسن چاره‌ساز
مطالعه‌ی‌ ریخت‌شناسی و ساختار‌‌شناسی آجرهای آتشکده‌ی آذرگشنسب مجموعه‌ی ثبت جهانی تخت‌سلیمان
پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشکده‌ی هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، 1388
استاد راهنما: سید محمدامین امامی
استاد مشاور: فرانک بحرالعلومی

چکیده: این پروژه مطالعاتی با هدف ریخت‌شناسی و ساختار‌شناسی آجرهای آتشکده آذرگشنسب، در مجموعه ثبت جهانی تخت‌سلیمان؛ یک ریخت‌شناسی ظاهری بصورت طبقه‌بندی آجرها بر اساس فرم، ابعاد، رنگ، بافت، چیدمان و صخامت ملات به تفکیک فضاهای مجموعه مذهبی با ارائه نقشه انجام شده است. نتیجه این روش آماری به همراه ثبت مشاهدات ماکروسکپی و نمودار پراکندگی آجرها، شناسایی دوره‌های مختلف معماری دوره ساسانی و شکل گیری چهارطاق آتشکده و فضاهای مذهبی پیرامون آن‌را فراهم آورده است. در بخش فن‌شناسی و ساختار‌شناسی، با انجام مطالعات آزمایشگاهی شناخت ترکیب کانی‌های موجود و دانه‌بندی و ساختمان میکروسکوپی آنها با استفاده از آنالیزهای کمی و کیفی و میکروسکپی مشخص شده است و همچنین دمای پخت و مقاومت فشاری و میزان تخلخل و جذب آب آجرها بررسی شده است. نتیجه مطالعات نامرغوب بودن خاک آجرها و پخت نامناسب و استفاده نامناسب از تمامی محصول کوره می‌باشد. در بخش آسیب‌شناسی پس از مستند‌سازی آسیب‌های وارده، عوامل فرسایش و تخریب محیطی آجرها در شرایط اقلیمی سرد و کوهستانی بررسی شده است. همچنین بر اساس نتایج آزمایشگاهی و ساختار‌شناسی، عوامل درونی و ساختاری آجرها و نقش کانی‌های مزاحم در ایجاد شرایط مناسب فرسایش آجرها بر اثر عوامل محیطی (مانند رطوبت، بارندگی، باد و غیره) جمع‌بندی شده است. در نهایت با جمع‌بندی تمام نتایج پایش و ریخت‌شناسی و ساختار‌شناسی، پیشنهادات حفاظتی از آجرهای آتشکده ارائه شده است.



نوشته‌های مرتبط: