دوفصلنامه پژوهه‌ی باستان‌سنجی

دوفصلنامه پژوهه‌ی باستان‌سنجی

باستان­سنجی عبارت است از مجموعه فعالیت­های میان رشته­ای که برای پژوهش، شناخت و نگاهداری و ترمیم آثار و اثقال فرهنگی، با بهره گیری از علوم مختلف تجربی، ریاضی و انسانی و بکارگیری روش­های میان رشته‌ای صورت می پذیرد. پژوهش در ساختار شیمیایی و فیزیکی مواد و مصالح سازنده این آثار و اشیاء، سالیابی و تاریخ گذاری آنها و انجام تحلیل­های دقیق و جامع براساس روش­های علوم فیزیک، شیمی، زمین­ شناسی، کانی شناسی، جغرافیا و ریاضیات، از جمله فعالیت­ های پژوهشی این رویکرد است. باستان­سنجی در تعامل با دانش باستان­شناسی و دیگر شعب علوم باستان­شناختی مثل زمین- باستان­شناسی، باستان­شناسی تحلیلی، زیست- باستان­شناسی و غیره و نیز شعب رشته مرمت، شناخت و درک محققان را از فرآیندهایی شکل­گیری یک اثر باستانی تا لحظه­ ای که به دست محققان برسد افزایش داده و در نتیجه دقت تحلیل و تفسیر پژوهندگان این عرصه را افزایش داده، نتایج و تفسیرهای مربوط به فرآیندهای فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر دگرگونی­های هنری و فنی را در طول زمان، تحت الشعاع خویش می­سازد.

با گذشت بیش از هفتاد سال از تاسیس رشته باستان شناسی (دانشگاه تهران- 1316) و رشته های مرمت آثار و اشیا، (دانشگاه هنر اصفهان- 1356)، حوزه مطالعات میراث فرهنگی ایران به دلیل فقدان رشته باستان‌سنجی و دیگر رشته‌های مرتبط با علوم باستان شناختی همچنان فاقد استقلال بوده و به رغم گذشت 33 سال از انقلاب اسلامی ایران، مطالعات حوزه میراث فرهنگی ایران کماکان به پژوهش­­های بیگانگان و به‌ویژه ممالک اروپایی و آمریکا وابسته است. اهمیت و ضرورت استقلال کشور در حوزه باستان سنجی زمانی آشکار و بارز و برجسته می شود که بدانیم هر تحلیل فرهنگی و اجتماعی از گذشته مبتنی بر اطلاعات باستان شناختی و تاریخی، در ابتدا نیازمند ارایه تحلیل های علمی از آثار و مواد باستانی و تاریخی است؛ و در نتیجه، در فقدان این تحلیل های علمی- آزمایشگاهی و یا در صورت ناصواب بودن نتایج آنها، در عمل تمامی تحلیل­های فرهنگی و اجتماعی راه به خطا خواهند برد! این ضرورت وقتی بیشتر آشکار می شود که بدانیم تحلیل های فرهنگی و اجتماعی درباره تاریخ و گذشته، به نوبت خود، سهمی مهم در سیاست گذاری­های فرهنگی و اجتماعی هر دولت دارد. بنابراین، عدم استقلال در دانش باستان­سنجی، عملاً به معنی و مفهوم عدم استقلال دست­کم در بخشی از سیاست گزاری های فرهنگی و اجتماعی نظام جمهوری اسلامی است.

با توجه به شرایط مذکور و اهمیت این رشته و کمبود آن در ساختار علمی کشور گروه مرمت آثار تاریخی دانشگاه هنر اسلامی تبریز در سال­تحصیلی 90-1389 در یک روند مطالعاتی یکساله اقدام به آماده­سازی و تدوین سرفصل دروس کارشناسی ارشد باستان­سنجی (در دو گرایش مواد آلی و مواد معدنی) در کشور نمودکه خوشبختانه این سرفصل در سال ۱۳۹۴ مورد تصویب وزارت علوم تحقیقات و فناوری قرار گرفت. در این ‌ارتباط و با توجه به عدم وجود نشریات تخصصی این حوزه، دانشکده هنرهای کاربردی این دانشگاه به همراه جمعی از اساتید صاحب‌نام ملی و بین ­المللی تصمیم گرفت نشریه ­ای با رویکرد علمی- پژوهشی و با عنوان پژوهه­ باستان­ سنجی منتشر نماید. که نخستین شماره آن مربوط به بهار و تابستان 1394 منتشر گردید و همکنون از جمله نشریات قابل توجه در زمینه مطالعات بین رشته ای در حوزه علوم مربوط به میراث فرهنگی است.

صاحب امتیاز: دانشکده‌ی هنرهای کاربردی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
مدیر مسئول: مسعود باقرزاده کثیری

سردبیر: کمال‌الدین نیکنامی
سال تاسیس: ۱۳94
زبان: فارسی
موعد انتشار : دوفصل‌نامه
آدرس وب سایت رسمی: http://www.jra-tabriziau.ir/

آدرس پستی نشریه:  تبریز خیابان آزادی، میدان حکیم نظامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده هنرهای کاربردی، دفتر نشریه پژوهه‌ی باستان‌سنجی

پست الکترونیکی:    jra[at]tabriziau.ac.ir

تلفن مستقیم دفتر نشریه: ۷۵۵۷-۵۲۹-۰۴۱۳